Türkiye Cumhuriyeti

Atina Büyükelçiliği

Bilgi Notları

İKİ ÜLKE ARASINDA İLİŞKİLER, 22.04.2016

İKİ ÜLKE ARASINDA İLİŞKİLER

 

TÜRKİYE – YUNANİSTAN İLİŞKİLERİ

 

Siyasi İlişkiler

 

Türkiye ile Yunanistan arasındaki ilişkilerin karşılıklı yarar temelinde daha da gelişmesi sadece iki ülke ve halkları için değil, tüm bölgenin refah ve istikrarı bakımından önem taşımaktadır. Türk-Yunan ilişkilerinde rekabet yerine işbirliği, çatışma yerine uzlaşı ruhunun egemen olması hedefiyle Türkiye ile Yunanistan arasındaki ilişkilerde 1999 yılından itibaren yeni bir döneme girilerek, ikili işbirliği ve diyalog süreci başlatılmış; bu süreçte ilişkilere yön veren çeşitli mekanizmalar geliştirilmiştir.

 

Sayın Başbakanımız ile Yunanistan Başbakanı Papandreou arasındaki mektup teatisiyle canlanan diyalog süreci kapsamında Türkiye-Yunanistan Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi (YDİK) kurulmuş; Sayın Başbakanımızın YDİK’in Birinci Toplantısı vesilesiyle 10 Bakan ve 300 kişilik bir heyetle 14-15 Mayıs 2010 tarihlerinde Atina’ya yaptığı ziyaret Türk-Yunan ilişkilerini ortaklık boyutuna taşımıştır. YDİK toplantısı ve sonrasında imzalanan 25 belge Türk-Yunan ilişkilerindeki yeni evrenin somut göstergesidir.

 

Türk-Yunan ilişkilerinde yukarıdaki çerçevede oluşan olumlu iklimde iki ülke arasındaki üst düzey karşılıklı ziyaret trafiği de artmıştır. Sayın Başbakanımızın 2010 yılı içinde bilahare beraberinde üç Bakanla birlikte Akdeniz İklim Değişikliği Girişimi Toplantısı’na katılmak üzere 21-22 Ekim 2010 tarihlerinde Atina’ya gerçekleştirdiği ziyaret diyalog sürecindeki ivmenin korunmasına katkıda bulunmuştur. Buna ilaveten Başbakan Papandreou’nun Büyükelçiler Konferansı’na katılmak üzere 6-7 Ocak 2011 tarihlerinde Erzurum’a yaptığı ziyaret, Türkiye’yle ilişkileri geliştirme kararlılığını vurgulaması açısından önemli görülmektedir. Sayın Bakanımızın 8-10 Mart 2011 tarihlerinde Atina, Selanik ve Batı Trakya’yı içeren üç günlük kapsamlı ziyareti ve 10 Ekim 2012 tarihinde Atina'ya gerçekleştirdiği günübirlik ziyaret ile Yunanistan Dışişleri Bakanı Avramopoulos'un 15 Şubat 2013 tarihindeki Ankara ziyareti ilişkilere verdiğimiz önemin bir diğer göstergesini teşkil etmiştir.

 

YDİK İkinci Toplantısı, Sayın Başbakanımız ile Yunanistan Başbakanı Samaras başkanlıklarında 4 Mart 2013 tarihinde İstanbul'da düzenlenmiştir. 2. YDİK vesilesiyle 25 belge imzalanmıştır. Konsey'e paralel olarak aynı gün, iki ülkeden sayıları 500'ü aşkın işadamının katılımıyla, Türk - Yunan İş Forumu gerçekleştirilmiştir.

 

Sayın Dışişleri Bakanımız, yeni hizmete geçen Büyükelçiliğimiz kançılarya binasının resmi açılışını yapma vesilesiyle 2013 yılının Aralık ayında Atina’ya bir ziyaret gerçekleştirmiş ve muhataplarıyla görüşmelerde bulunmuştur. 2014 yılının Aralık ayında ise Sayın Başbakanımız beraberinde çok sayıda Bakanımızla Atina’ya gelmiş ve Yunanistan’la 3. YDİK gerçekleştirilmiştir. 2016 yılının Mart ayında ise Yunanistan Başbakanı İzmir’e gelmiş, her iki ülkeden katılan çok sayıda Bakanla 4. YDİK düzenlenmiştir.

 

Ekonomik ve ticari ilişkiler:

 

Yunanistan’la ekonomik ve ticari ilişkilerimiz, 1999 yılından itibaren ikili siyasi ilişkilerimizde kaydedilen olumlu gelişmeyle paralel olarak ivme kazanmıştır.

Ekonomik İlişkiler

 

Ülkemiz ile Yunanistan arasındaki ekonomik ilişkiler, 20 Ocak 2000 tarihinde Ankara’da imzalanan ve 30 Haziran 2001’de yürürlüğe giren “Türkiye Cumhuriyeti ile Yunanistan Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması” ile 4 Şubat 2000 tarihinde imzalanan ve 24 Kasım 2001 tarihinde yürürlüğe giren “Türkiye Cumhuriyeti ile Yunanistan Cumhuriyeti Arasında Ekonomik İşbirliği Anlaşması”na dayanmaktadır.

 

Diğer taraftan, Türk ve Yunan özel sektörü arasındaki işbirliğinin ve karşılıklı yatırımların teşviki amacıyla iki ülke arasında düzenlenen Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi (YDİK) Toplantıları marjında İş Forumları gerçekleştirilmektedir. Bu toplantılar, iki ülke özel sektör temsilcilerini biraraya getirerek ortak iş ve karşılıklı yatırım imkanlarının geliştirilmesini sağlamaktadır.

 

Ticaret

 

TÜİK’in 2015 yılı dış ticaret rakamlarına göre, Yunanistan ile 2015 yılındaki dış ticaret hacmimiz 2014 yılına kıyasla yüzde 41,6 azalarak 2,964 milyar Avro’ya düşmüştür. Bunun 1,273 Avro’sunu ihracatımız, 1,691 milyar Avro’sunu ithalatımız oluşturmaktadır. 2014 yılına kıyasla 2015’te en büyük düşüş, ekonomik krizin derinleşmesi ve petrol fiyatlarındaki düşüşle bağlantılı olarak Yunanistan’dan ithalatımızda yaşanmıştır. 




Bu nedenle 2015 yılında ticaret dengesindeki fark lehimize işlemiştir.

 

Yunanistan, ülkemizin 2015 yılında en fazla ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında 26’ıncı ve en fazla ithalat yaptığımız ülkeler arasında da 26’ıncı sırada bulunmaktadır.

 

2015 yılında Yunanistan’a en çok ihracat yaptığımız sektörler, hazırgiyim ve konfeksiyon, tekstil ve hammaddeleri, kimyevi maddeler ve mamulleri, otomotiv endüstrisi ile elektronik ve hizmet sektörleri olmuştur.

 

Yunanistan İhracat Araştırma Merkezi’nin (KEEM) açıkladığı 2015 yılı verilerine göre ise, Yunanistan’ın ülkemize ihracatı 2014 yılına kıyasla yüzde 47,6 oranında azalarak 1,710 milyar Avro’ya gerilemiş, bu çerçevede, ülkemizin Yunanistan’a toplam ihracatı içindeki payın 2014’te yüzde 12,1 iken 2015’te yüzde 6,7’ye düşmüştür. Bu bağlamda, 2014’te Yunanistan’ın en büyük ihracat ortağı olan Türkiye, 2015 yılında Yunanistan’ın İtalya ve Almanya’dan sonra en çok ihracat yaptığı üçüncü ülke olmuştur.

 

Yatırımlar

 

Yunanistan’daki en büyük Türk yatırımı konumundaki Ziraat Bankası’nın Atina ve Gümülcine şubeleri 2008’de, İskeçe şubesi 2010’da, Rodos şubesi ise 7 Ekim 2011 tarihinde faaliyete geçmiştir. Son dönemde ayrıca, Setur ve Doğuş Grubu, marinalar alanında Yunanistan'a yatırımlarda bulunmuşlardır. Yunan yatırımcılar, ülkemizde bankacılık sektörü dışında, genellikle bilişim teknolojisi (IT), tarım uygulamaları, ambalaj, plastik, eczacılık, kozmetik, balıkçılık, turizm ve inşaat sektörlerinde faaliyet göstermektedirler. Yunan şirketlerinin ülkemizdeki toplam yatırımlarının tutarı 6 milyar ABD dolarını aşmıştır.

 

İkili ticari ilişkilerimizin gelişimine paralel olarak ülkemizde faaliyet gösteren Yunan şirketlerinin sayısında son yıllarda artış olduğu kaydedilmektedir. Hazine Müsteşarlığı kayıtlarına göre, Türkiye’de 500’den fazla Yunan firması faaliyet göstermekte olmasına rağmen, Yunanistan’ın Türkiye’deki yatırımları düşmüştür.

 

Yunanistan’da yatırım yapan Türk sermayeli firma sayısı sınırlı olmakla birlikte Türk firmalarının Yunanistan’a ilgisinin arttığını söylemek mümkündür. Mevcut firmaların bir kısmı doğrudan yatırım yaparak şirket, fabrika ya da şube şeklinde kurulmuş iken, bir kısmı franchising sistemi ile faaliyet göstermektedir.

 

Turizm

 

Turizm, işbirliği vaat eden sektörlerden biridir. İki ülke vatandaşları birbirlerinin ülkelerini artan oranda ziyaret etmekte olup 2015 yılında karşılıklı ziyaretler birer milyona yaklaşmıştır.